حوزه های طرحواره های ناسازگار اولیه

در مدل یانگ هجده طرحواره بر طبق پنج نیاز هیجانی ارضا نشده تقسیم می شوندکه حوزه های طرحواره نامیده می­شوند(یانگ و همکاران،1392). پنج حوزه طرحواره را یانگ(2003) به شکل زیر توضیح داده است:

1-2-4-2.حوزه ی اول: بریدگی و طرد

افرادی که طرحواره هایشان در این حوزه قرار دارد ، نمی­توانند دل بستگی­های ایمن و رضایت بخشی با دیگران برقرار کنند. چنین افرادی معتقدند که نیاز آنها به ثبات، امنیت، محبت، عشق و تعلق خاطر برآورده نخواهد شد. خانواده­های اصلی آنها معمولا بی ثبات ( رها شدگی/ بی ثباتی)، بدرفتار (بی اعتمادی / بدرفتاری)، سرد و بی عاطفه( محرومیت هیجانی)، طردکننده( نقص/شرم) یا منزوی(انزوای اجتماعی / بیگانگی ) هستند. افرادی که طرحواره هایشان در حوزه بریدگی و طرد قرار می­گیرند( مخصوصا چهار طرحواره اول)، اغلب بیشترین آسیب را می­بینند. بسیاری از آن­ها ، دوران تکان دهنده­ای داشته­اند و در بزرگسالی تمایل دارند به گونه­ای نسنجیده و شتاب زده از یک رابطه خود آسیب رسان به رابطه ای دیگر پناه ببرند یا از برقراری روابط بین فردی نزدیک اجتناب کنند(یانگ و همکاران،1392).

1-رها شدگی / بی ثباتی:

افرادی که این طرحواره را دارند معتقدند که روابطشان با افراد مهم زندگی شان ثباتی ندارد و احساس می­کنند افراد مهم زندگی­شان در کنارشان نمی­مانند زیرا از نظر هیجانی غیر قابل پیش بینی­اند و فقط چند صباحی به طور موقت در کنار آنها حضور دارند. فردی که چنین طرحواره­ای در او شکل گرفته باشد، معتقد است هر لحظه امکان دارد افراد مهم زندگی­اش بمیرند یا این که او را رهاکنند و به فرد دیگری علاقه مند شوند(یانگ،2003).

2-بی اعتمادی/ بدرفتاری :

طرحواره بی اعتمادی-بد رفتاری این انتظار  را بوجود می­آورد که دیگران با کوچک­ترین فرصت از آنها سوء استفاده می­کنند؛ به عنوان مثال به آنها آسیب می­زنند، تحقیرشان می­کنند، دروغ می­گویند، بدرفتاری می­کنند، فریب می­دهند یا آنها را دست می­اندازند. چنین انتظاری باعث می­شود فرد وقایع پیرامون را به گونه­ای خاص ادراک کند: آسیبی که دیگران  وارد نموده اند، عمدی بوده و یا اینکه در نتیجه بی مبالاتی و غفلت مفرط پدید آمده است(یانگ،2003).

3-محرومیت هیجانی :                                                                                                                          

انتظار اینکه تمایلات و نیازهای فرد به برقراری رابطه هیجانی و حمایت  عاطفی به اندازه کافی از جانب دیگران ارضا نمی­شوند. تا بحال  سه نوع محرومیت هیجانی شناخته شده که عبارتند از:

الف) محرومیت محبت: فقدان عاطفه یا توجه.

ب) محرومیت از همدلی: درک نشدن، به حرف دل فرد گوش ندادن.

ج) محرومیت از حمایت: نداشتن منبع قدرت، راهنمایی نشدن از سوی دیگران.

 

4- نقص/شرم :                                                                                                                          

افراد با این طرحواره احساس می­کنند افرادی نامطلوب، حقیر و بی ارزش هستند و در مهم ترین جنبه­های شخصیتش، انسانی ناقص است. این که در نظر افراد مهم زندگی اش ،فردی نامطلوب به حساب می­آید. همچنین این طرحواره، حساسیت بیش از حد نسبت به انتقاد، طرد، سرزنش، کمرویی، مقایسه­های نابجا، احساس ناامنی درحضور دیگران و حس شرمندگی در ارتباط با عیب و نقص های درونی را در برمی گیرد. این نقاط ضعف ممکن است شخصی ( تکانه­های خشم، تمایلات جنسی غیرقابل پذیرش، خودخواهی) یا عمومی ( ظاهر غیر جذاب و مشکلات اجتماعی) باشند(یانگ2003).

5- انزوای اجتماعی/ بیگانگی :                                                                                                                           

احساس این که با دیگران متفاوت اند و وصله ناجور اجتماع هستند. در واقع این طرحواره حس متفاوت بودن فرد یا عدم تناسب با اجتماع را در برمی­گیرد. فرد از جهان کناره گیری کرده و با دیگران متفاوت است یا اینکه به جامعه و گروه خاصی تعلق خاطر ندارد(یانگ،2003).

 

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

بررسی رابطه ­ی بین مکانیزم­های دفاعی، طرحواره­های ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی با رفتارهای بیمارگونه­ی خوردن