خلاصه از کنوانسیون وین

 

اینکه در کنوانسیون وین قاعده و برنا مه ای  در خصوص کاهش مواد کاهش دهنده لایه ازن پیش بینی نشده بود [1]، بازتاب حقوق بین الملل عرفی مربوط به اقدامات احتیاطی ، قطعی نبودن بررسی های علمی ، و ملاحظات اقتصادی اطراف معاهده بود . در هر صورت کنوانسیون نتوانست راه حل کاملی برای مشکل کاهش لایه ازن ارائه دهد و اگرچه مذاکرات مربوط به کنوانسیون وین بی اشکال پیش نرفت ،اما امضای کنوانسیون فی نفسه گام بزرگی در جهت ایجاد تفاهم میان دو گروه تورنتو و جامعه ار.پا در مورد حل معضل لایه ازن بود. معاهده چارچوب ازن ؛ که اینک دولت های متبوع عمده ترین تولید و مصرف کنندگان مواد کاهش دهنده لایه ازن عضو آن هستند ثابت کردند که می توانند گامی باشند به سمت تهیه پروتکلی قوی تر.[2] به عبارت دیگر ، کنوانسیون وین مبنای رژیم حفاظت از لایه ازن محسوب می شود .

مضافا اینکه همه این موارد در تصمیم کنفرانس اعضا به صورت جامع تری تعریف شده . به اسن صورت که کنفرانس اعضا در نشست اول خود در آوریل 1989 در هلسینکی اعلام نمود که کتوانسیون وین مناسب ترین ابزار برای ایجاد هماهنگی در رویه ها و استراتژی ها مربوط به تحقیقات است. بنابراین این کنوانسیون ایجاد کننده تعهدات خاص برای طرفین عضو یا مشخص کننده مواد شکاف دهنده ازن که باید نسبت به آنها تدابیر کنترلی اتخاذ شود نیست. بلکه این کنوانسیون یک چارچوب پایه ای ایجاد میکند که نیازمند اقدامات بیشتر برای تکمیل این چارچوب است با این وجود این اولین کنفرانسی است که اتخاذ اقدام پیشگیرانه قبل از وجود دلایل محکم بر اثبات وجود خسارت ناشی از مواد شکاف دهنده لایه ازن را در نظر گرفته است از این رو تاکید بر اقدامات پیشگیرانه به نشانه مهمی از ظهور اصل یا رویکرد احتیاطی را یادآور می شود.[3]

در ادامه بحث به پروتکل مونترال می پردازیم.

 

مبحث دوم: پروتکل مونترال

گفتار اول :مذاکرات پیش از امضای پروتکل مونترال  

 

  پروتکل مونترال 1987 بر مواد شفاف دهنده لایه ازن[4] به دنبال احساس نیاز به انجام اقدامات جدی و محکم بر اساس کنواسیون وین ،کشورها در سال 1987 در مونترال دوباره گرد هم جمع شدند تا پروتکلی را در ارتباط با حذف تدریجی مواد شکاف دهنده ازن ( پروتکل مونترال ) تصویب کنند .

بنابراین در این قسمت برای اینکه مشخص شود که پروتکل تا حدی توانسته ضعف کنوانسیون وین را رفع در این جا پروتکل مونترال ، اصلاحیه ها و تعدیل های آن مورد بررسی قرار خواهد گرفت . در این جا به اهمیت شناسایی کامل رژیم حفاظت از لایه ازن باعث شد که مطالعه پروتکل مونترال و اصلاحیه های آن به طور مشروح ترجیح داده شود .

پیچیدگی و تخصصی بودن موضوعات خاص رژیم حفاظت از لایه ازن نشان می دهد که پروتکل مونترال و نشست های بعد از آن توسعه حقوق بین الملل را از مفهوم سنتی حاکمیت دولت به سمت جهانی شدن به خوبی منعکس می کند . از سوی دیگر این نشست ها و این معاهده ها بیانگر تعامل و همکاری وسیع میان دولت هاست که مشارکت دولت ها را در تکوین قواعد و اجرای آنها موجب می سازد که در واقع منطبق با نیازهای موجود است.

در سال 1986 نشست های غیر رسمی در مورد پروتکل برگزار شد . ایالت متحده معتقد بود لازم است کنترل های شدید تری بر روی مواد کاهش دهنده لایه ازن اعمال شود و کشورها را به سمت تحریم فوری کلر و فلور و کربن هائی که به عنوان حلال های گازی استفاده می شدند ، سوق می داد . اما جامعه اروپا کماکان بر سر موضع محتاطانه خود پا بر جا مانده بود .[5]

بحث ها و نشست های رسمی مربوط به تصویب پروتکل از سال 1987 آغاز شد در نشستی که در آوریل 1987 برگزار گردید هنوز دو گروه تورنتو و جامعه اقتصادی اروپا در جهت مواضع قبلی خود باقی بودند . گروه تورنتو روی مسئله کنترل کلروفلوروکربن ها به عنوان محرک در اسیدی پافشاری می کرد اما نظر گروه دوم یعنی دولت های جامعه اقتصادی اروپا این بود که از آنجا که مولکول های کلروفلوروکربن صرف نظر از منبع خود تأثیر یکسان بر لایه ازن دارند کنترل باید در سطح گسترده تر و بر روی تولید همه انواع کلروفلوروکربن ها اعمال شود . در طی مذاکرات پروتکل مونترال سه موضوع از اهمیت بسیار بالایی برخوردار بود . نخست اینکه پیروی وسیع از پروتکل مونترال بسیار اهمیت داشت و در همین خصوص نگرانی قابل توجهی وجود داشت که آیا کشورهای در حال توسعه توانایی مورد نیاز مالی برای اجرای پروتکل مونترال و تعهدات ناشی از آن را دارند یا خیر .

مسئله مهم دیگر این بود که پروتکل مونترال نیازمند این بود که قواعد به گونه ای نوشته شود که در کنار در نظر گرفتن شواهد علمی موجود ، همچنین نیازهای متغیر اعضای پروتکل را در نظر بگیرد سومین مسئله مهم در این مذاکرات ، تعیین یک برنامه زمانی مفصل و به لحاظ اقتصادی قابل انجام برای حذف تدریجی مواد شکاف دهنده ازن بود .[6]

[1] -فقط در ضمیمه ماده 1 کنوانسیون به مواردی اشاره شده بود که به تعبیر قطعنامه احتمالا پتانسیل تغییر لایه ازن را داشتند.

[2] -مواد 2و 5 پروتکل مونترال به اقدامات بسیار شدید تری برای کنترل مواد کاهش دهنده لایه ازن می پردازد.

[3] – رابینسون بنکلاس، مبانی حقوقی بین المللی محیط زیست، سید محمد مهدی حسینی

[4] – The 1987 monthreal protocol on substances that deplet the ozone layer.

[5] – Jan rewlands  , p.40.

[6] رابینسون نیکلاس، مبانی حقوقی بین المللی محیط زیست، ترجمه سید محمدمهدی حسینی، ص 282.

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

بررسی سازوکار اجرایی و نظارتی رژیم حقوقی بین المللی حفاظت از لایه ازن