عملکرد شغلی به عنوان یک مفهوم چند بعدی :

در مورد عملکرد شغلی دیدگاه های مختلفی ارایه شده است. عملکرد شغلی در واقع به مجموعه رفتارهایی که افراد ، در ارتباط با شغل از خود بروز می دهند یا به عبارتی میزان محصول ، پیامد و یا بازده ای است که به موجب اشتغال فرد در شغل خود ، حاصل می شود ، تعریف می شود. عملکرد شغلی نحوه و میزان انجام وظایف و مسئولیت های محوله است. (موذن و همکاران ،1390 :116)

مفهوم و تعریف عملکرد بیش از 15 تا 20 سال است که مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است ، محققان به این نتیجه رسیده اند که عملکرد یک مفهوم چند بعدی می باشد. مهم ترین سطح اساسی ، آن سطحی از عملکرد است که بین جنبه ی رفتاری و جنبه ی نتیجه گرایی تمییز قائل شود.

جنبه ی رفتاری  اشاره دارد به اینکه افراد در محل کار خود چه چیز انجام می دهند یا چه عملی از خود نشان می دهند. این مفهوم به این معنی است که فقط انجام دادن کاریا عمل کردن به آن ، مقیاس و معیاری برای عملکرد می باشد، اما جنبه ی نتیجه گرایی تنها به نتایج رفتار افراد اشاره دارد.اگرچه این دو مفهوم کاملا با یکدیگر همپوشانی ندارند اما  مشاهدات و تجربیات نشان داده اند که جنبه های رفتاری و نتیجه گرایی با یکدیگر در ارتباط هستند و جنبه نتیجه گرای از جنبه فرایندی تاثیرپذیر است.  (Sonnentag et al , 2010:427-428)

امروزه عملکرد به عنوان یک مفهوم چند بعدی تعریف می شود که از  دومفهوم متفاوت اما مرتبط با یکدیگر تشکیل شده است:

اولین مفهوم فعل عملکرد به معنای انجام دادن وظایف یا کامل کردن کار می باشد . دومین مفهوم اسم عملکرد می باشد که به رفتارهایی که وظایف یا کار را تکمیل می کند اشاره دارد. (Gutner et al , 2010 : 231)

عملکرد را باید به عنوان “نتایج کاری” تعریف کرد زیرا که این نتایج قوی ترین رابطه را با اهداف راهبردی سازمان ، رضایت مشتریان و مشارکت اقتصادی برقرار می کند . مدل های اخیر عملکرد شغلی ، عملکرد را تابعی می دانند که تاکید بر جنبه های جداگانه ی عملکرد دارند. در عملکرد رفتار وجود دارد و باید از نتایج متمایز باشد زیرا که برخی از عوامل سیستم ها می توانند نتایج را از بین ببرند. (رحیم نیا و همکاران ، 1390 : 69)

محققان مطالعات مهمی روی رفتار های عملکرد شغلی انجام داده اند ، آنها هم جنبه ی عملکرد وظیفه ای و هم رفتار شهروندی سازمانی را در نظر گرفته اند. عملکرد شغلی به عنوان رفتارهای قابل پیش بینی تلقی می شود که مستقیما در تولید کالا و خدمات یا فعالیت هایی که بطور غیر مستقیم از پروسه های فنی-تکنیکی سازمان حمایت می کند. رفتار شهروندی سازمانی به صورت رفتار انفرادی که بصیرتی هستند، تعریف شده است که صراحتا و به طور مستقیم توسط سیستم پاداش رسمی شناخته می شود و در کل باعث ارتقاء عملکرد اثربخش سازمان می شود. هر دو نوع از عملکرد شغلی ارزشمند و مطلوب اند و محققان تلاش هایشان را روی شناسایی عوامل تعیین کننده رفتارهای عملکرد شغلی کارکنان متمرکز کرده اند. ( Yun et al , 2007 :745)

در گذشته محققان تاثیر سودمندانه رفتار شهروندی سازمانی کارکنان ، بروی اثربخشی و عملکرد سازمانی را تائید کرده اند و امروزه توجه خود را بروی منافعی که ممکن است رفتار شهروندی سازمانی بروی عملکرد داشته باشد، متمرکز نموده اند. در حقیقت ، مدیران ممکن است با ارائه ی پاداش های بالاتر برای آن دسته از کارکنانی که از خود رفتار شهروندی سازمانی بروز داده اند ، جبران خدمت کند (همان منبع: 747).

انواع مختلف شغل با توجه به پیچیدگی هایی که دارند می توانند بر کل عملکرد شاغل تاثیرگذار باشند که این مطلب می تواند به این معنی باشد که عملکرد شغلی به عنوان یک مفهوم چند گانه می تواند به طرق مختلفی تعریف بشود. عموما عملکرد شغلی مربوط به توانایی های فردی کارکنان در تشخیص اهداف کار مختص به آنها تعریف می شود، انجام وظایف تعیین شده به منظور دست یابی به اهداف شغلی یا رعایت استانداردهایی که توسط سازمان تنظیم شده است. بر اساس این تعریف ، در واقع عملکرد به معنای رفتاری است که افراد برای انجام کار،  از خود بروز می دهند و قابل مشاهده هم می باشد. در این تعریف عملکرد آن چیزی است که سازمان بابت انجام کار (کاری که به خوبی انجام شود)  پرداخت می کند. (June et al , 2011:96)

به عبارت دیگر عملکرد بر اساس پاداش و تخصص بر رفتارها و نگرش های سازمانی و پرسنلی تاثیرگذار است. (taghizadeh et al , 2012 : 247) برودنی[1]  و کاندری[2]  (1993) متغیرهای متفاوتی که تاثیر گذار بر عملکرد کارکنان در سازمان هستند را بیان نمودند که شامل سیستم پرداخت و تعهد سازمان نسبت به آن و همچنین وجود یک ارتباط بین این دو می باشد. شواهد زیادی وجود دارند که رابطه مثبت بین پاداش و عملکرد را تائید می کنند. (Hussain Khan , 2012:2698)

در مورد عملکرد شغلی اشخاص در سازمان ها می توان آن را از دو بعد نوآورانه و استاندارد نیز مورد ملاحظه قرار داد. عملکرد شغلی استاندارد مربوط به  درجه ای است که کارمندان وظایف محوله ی سازمانی را انجام می دهند. سازمانی که فقط به این وظایف از پیش تعیین شده وابسته باشد ، یک نظام اجتماعی شکننده محسوب می شود. برای تطابق و مقابله با رقابت و نامطمئنی محیط سازمان ، مدیران آن باید رفتارهای کاری استانداردشان را از راه خلاقیت ، ترقی و درک شرایط و ایده های جدید برای تغییرات سازمانی افزایش دهند. از این رو برای اقدام خلاقانه توسط سازمان ها ، عملکرد شغلی نوآورانه موردی حیاتی محسوب می شود.(سجادی و امیدی ، 1387 : 83)

[1]Brudney l

[2]Coundry

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

بررسی رابطه بین ابعاد هوش سازمانی و عملکرد کارکنان در دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان گیلان