گفتار نخست: مبانی

دکترین حقوق جزا ، دلایل و توجیه آزادی مشروط را چنین بیان کرده اند . آقای دکتر گلدوزیان معتقدند وقتی قرائن حاکی از آمادگی محکوم علیه زندانی برای بازگشت به جامعه و ادامه زندگی شرافتمندانه است باید موجبات این انطباق اجتماعی را فراهم ساخت تا از محیط جرم زای زندان و تماس با بزه کاران حرفه ای در امان و مصون بماند[1]. آقای دکتر صانعی توجیه آزادی مشروط را چنین بیان کرده اند هدف اصلی مجازات اصلاح و تربیت مجدد محکوم برای زندگی در اجتماع است . پس در صورتی که این هدف قبل از خاتمه مدت محکومیت تحقق یابد ادامه باز داشت زندانی خلاف عقل و منطق و متضمن خطراتی است که احتمالاً در صورت توقف بیشتر زندانی در محیط زندان پیش می آید[2]. دکتر عبدالحسین علی آبادی در خصوص نقش اجتماعی آزادی مشروط چنین نوشته اند :آزادی مشروط برای مدتی متهم را از عیوب اقامت در زندان دور می سازد .با تشویق محبوسین به رعایت نظم زندان ، آرامش محیط آنان تسهیل می گردد و موجب احیای اخلاقی و آماده شدن محبوسین برای زندگانی در اجتماع می شود . آزادی مشروط به محبوس مجال می دهد که برای خود شغلی تهیه نماید تا پس از قطعی شدن آزادی به آن اشتغال ورزد[3]. آقای دکتر اردبیلی معتقدند که سیاست گزاران کیفری آزادی  مشروط را یکی از ابزارهای مقابله با تکرار جرم شناخته و امیدوارند که تهدید اجرای مابقی مجازات در مدت آزادی مشروط تغییر مطلوبی در رفتار محکومان پدید آورد[4].

1-3-2- گفتار دوم: فواید

آزادي مشروط مقدمه اي است براي آزادي قطعي. تبصره 3 ماده 38 برخلاف ماده 39 سابق كه با صراحت به آزادي قطعي اشاره مي كرد تنها به ذكر اين نكته توجه كرده است كه هرگاه محكوم عليه از شرايط تعيين شده توسط دادگاه تخلف كند ويا جرم مجددي مرتكب شود ، بقيه محكوميت وي به حكم دادگاه صادر كننده حكم به مرحله اجرا در بيايد . از مفهوم اين قسمت مي توان استنباط كرد كه در صورت عدم تخلف يا عدم اجراي جرم جديد ، آزادي محكوم قطعي خواهد شد . اما آيا با قطعي شدن آزادي مي توان حكم محكوميت را از شناسنامه كيفري محكوم پاك كرد ؟ هرچند قانون به اين نكته اشاره نكرده اما پاسخ منفي است ، زيرا قطعيت آزادي به منزله اجراي كامل مجازات است و چنانچه آزاد شده پس از قطعيت مرتكب جرم ديگري شود طبق ماده 48 قانون مجازات اسلامي حكم تكرار جرم در مورد محكوم اجرا خواهد شد .ممكن است ايراد شود كه چون قانون به اين مسئله اشاره نكرده لذا تفسير به نفع متهم ايجاب مي كند كه او را از شمول تكرار جرم خارج كنيم ،اما بايد در نظر داشت كه منطق آزادي مشروط اصولاً براي جلوگيري از تكرار جرم بوده است ، وانگهي نمي توان واقعيت اجراي قسمتي از مجازات را در مورد محكوم ناديده گرفت و مجازات را اجرا نشده تلقي كرد و حكم تكرار را از آن برداشت[5] .

[1] -گلدوزیان، ایرج، همان، ص 367.

[2] -صانعی، پرویز، همان،ص 303.

[3] -علی آبادی، عبدالحسین، حقوق جنایی، جلد3، تهران، انتشارات اندیشه سبز، چاپ پنجم، 1385، ص 111

[4] – اردبیلی، محمدعلی، حقوق جزای عمومی، جلد دوم، تهران، انتشارات میزان، چاپ سوم، ۱۳۸۰، ص 349

[5] – نور بها، رضا، همان، ص 110

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

تحولات نظام آزادی مشروط در حقوق ایران با تاکید بر قانون جدید مجازات اسلامی