فعالیت بدنی و دیابت

كاهش فعاليت بدني و عدم شركت در فعاليت هاي ورزشي با مكانيسم­هاي مختلفي بر پديدايي ديابت و آثار آن مي افزايد.  به نظر مي­رسد اصلي­ترين شيو ه­ي تاثير فعاليت بدني بر ديابت، با تاثير آن بر ميزان مصرف انرژي و به تبع آن چاقي در ارتباط باشد كه از طرف سازمان جهاني بهداشت به عنوان مهمترين عامل خطر ديابت در نظر گرفته شده است.  از ديگر سازوكارهاي تاثير فعاليت بدني بر ديابت، مي­توان به نقش آن در تعديل استرس به عنوان عامل موثر ديگر بر ديابت اشاره نمود(پورشریفی و همکاران،1386). بعلاوه در دیابت نوع2 انسولین نمي‌تواند وظیفه­ی خود در بدن را به­درستی انجام دهد و در واقع یك حالت مقاومت به انسولین در بدن وجود دارد. بهترین عامل این افزایش مقاومت، چربي‌های اضافی بدن هستند. بنابراین با رعایت رژیم غذیی و فعالیت ورزشی منظم كه هر دو منجر به كاهش وزن و كمتر شدن چربي‌های اضافی بدن مي‌شوند مي‌توان مقاومت به انسولین را كاهش داد و بدین وسیله قند خون را بهتر كنترل كرد.

ورزش منظم، کنترل قندخون را در مبتلایان به دیابت نوع ۲ بهبود می­بخشد و ممکن است منافع مشابهی در دیابت بارداری داشته باشد. نکته­ی جالب اینکه ناهنجاری­هایی که باعث بروز مقاومت به انسولین (دیابت نوع ۲ و دیابت بارداری) می­شوند، با کاهش وزن، رژیم غذایی و فعالیت بدنی قابل بازگشت هستند. از این رو تغییر شیوه­ی زندگی با تمرکز بر کاهش وزن و افزایش فعالیت بدنی از راهکارهای اصلی پیشگیری از بروز دیابت در افرادی است که تست تحمل گلوکز (اندازه گیری قندخون بیمار پس از نوشیدن محلول قندی) مختل دارند. تاکنون تمرین های منظم ورزشی در کنترل مطلوب قندخون بیماران مبتلا به دیابت نوع ۱ موثر نشان داده نشده­اند، ولی می­توانند به عنوان یک درمان فرعی ایمن و اثربخش برای این افراد تجویز شوند.

شرکت منظم در تمرین­های ورزشی، به­غیر از تاثیر بر کنترل قندخون، آثار سودمند بسیاری از جمله بهبود وضعیت قلبی عروقی، متابولیک و سلامت­روانی برای بیمار مبتلا به دیابت به دنبال خواهد­داشت. ورزش، در پیشگیری اولیه و ثانویه بیماری های قلبی عروقی و پیشگیری از عوارض خاص بیماری دیابت کمک­کننده است.

2-2-7-3-تغذیه و دیابت

براي كاهش وزن يا جلوگيري از افزايش وزن و كاهش ورود انرژي به بدن، تغيير در رژيم غذايي ضروري است. پژوهش­هايي كه طي آنها ميزان ورود انرژي به بدن به­طور دقيق كنترل مي­شود، نشان داده­اند كه كاهش­وزن، با هر نوع رژيم و پرهيز غذايي، زماني مي­تواند اتفاق بيفتد كه انرژي دريافتي كمتر از انرژي مصرفي باشد )به عنوان مثال، دانسينگر[1]وهمکاران،2005 به نقل از پورشریفی و همکاران،1386).

مطالعات متعدد نشان داده­اند که تغذیه­ی سالم تاثیر قابل توجهی در کنترل علائم و نیز جلوگیری از پیشرفت بیماری دیابت نوع دوم و نیز بیماریهای پیش­زمینه ی آن بویژه چاقی خواهد­داشت. تغذيه درماني در كنترل ديابت مهمترين نقش را ايفا مي­كند. هدف از تغذيه­درماني در ديابت، حفظ مقدار قند خون در محدوده­ی طبيعي، بهبود سطح چربي­هاي خون، كاهش فشار­خون، درمان و جلوگيري از عوارض ديابت همچون بيماريهاي قلبي عروقي، رتينوپاتي، نفروپاتي و نيز برآوردن نيازهاي تغذيه اي فرد است. در ديابت نوع 2، محدوديت كالري و كاهش وزن به حد متوسط (به ميزان 9-5/4کیلوگرم) باعث كنترل قند خون، كاهش مقاومت به انسولين و كاهش فشارخون مي شود، حتي اگر فرد به وزن نرمال نرسيده باشد. اين كاهش وزن وقتي بيشترين اثر و فايده را دارد كه بلافاصله بعد از تشخيص ديابت نوع 2 اعمال شود يعني وقتي كه ترشح انسولين هنوز به حد كافي صورت مي­گيرد.
محدوديت كالري، بيشتر و سريع­تر از كاهش وزن، قند خون را در افراد ديابتي كنترل مي­كند. يعني مسأله­ی كالري در ديابت نوع 2، مهمتر از مسأله­ی وزن است. اين محدوديت بايد طوري باشد كه فرد 500-250 كالري كمتر از دريافت روزانه خود، دريافت كند.

كروم عنصري است كه از آن به­عنوان ( فاكتور تحمل گلوكز ) ياد مي­شود و روي عملكرد انسولين تأثير مي­گذارد. در حيوانات آزمايشگاهي كمبود كروم باعث افزايش قند، كلسترول و تري گليسيريد خون مي­شود. هدف اصلي از رژيم­درماني در بيماران ديابتي، استفاده از موادغذايي به صورت متعادل است. اصولاً رژيم غذايي­اي كه توسط كارشناسان و متخصصان تغذيه براي افراد ديابتي تهيه مي­شود داراي اهداف زير است:رساندن قند خون به سطح طبيعي، حفظ سطح چربي­هاي خون در حد طبيعي، كاهش مشكلات خاص بيماران ديابتي، به­دست­آوردن و حفظ وزن ايده­آل، رساندن مواد مغذي به بدن به ميزان لازم، تأمين انرژي موردنياز بدن جهت انجام فعاليت­هاي لازم و جلوگيري از بروز عوارض و مشكلات ناشي از ديابت.

1.Dansinger

لينک جزييات بيشتر و دانلود اين پايان نامه:

اثربخشی مداخلات روانشناختی بر شاخصهای سلامت جسمی و روانی بیماران دیابتی نوع2